Waarom is Rode Japanse esdoorn (Acer palmatum) zo populair?

Wie een rode Japanse esdoorn zoekt, komt in vrijwel elke kwekerij en tuingids dezelfde naam tegen: Acer palmatum 'Bloodgood'. Dat is geen toeval. Waar tientallen rode cultivars zijn gekomen en weer verdwenen, staat deze al bijna een eeuw bovenaan de lijstjes.

Dat komt doordat de plant zijn kleur veel langer houdt dan andere soorten. Het blad loopt in het voorjaar dieprood uit, houdt die kleur de hele zomer vast waar andere cultivars vergroenen of verbranden, en verkleurt in het najaar naar scharlakenrood. Daar komt bij dat de boom weinig eisen stelt en betrouwbaar op maat komt, wat hem ook voor een beginner een veilige keuze maakt.

Of Acer palmatum 'Bloodgood' bij jou net zo goed presteert, hangt af van een paar dingen die je zelf in de hand hebt: de standplaats, de grondsoort en het moment waarop je snoeit. Doe je dat goed, dan wordt het blad dieprood. Doe je het verkeerd, dan verkleurt het naar dof bruinrood.

Waar komt de naam Acer palmatum 'Bloodgood' vandaan en hoe herken je de boom?

De naam verwijst naar de kwekerij Bloodgood op Long Island, die de cultivar voor de Tweede Wereldoorlog in de handel bracht. Over de precieze herkomst bestaat discussie: Nederlandse kwekers uit Boskoop houden vol dat het een selectie was uit hun eigen Japanse import. Zeker is dat de plant hoort bij de familie Sapindaceae, waartoe alle esdoorns behoren.

Je herkent 'Bloodgood' aan het handvormige blad met vijf tot zeven diep ingesneden lobben, dat het hele seizoen purperrood blijft. In de herfst kleurt het vuurrood, waarna de zwartrode bast in de winter overblijft. Die najaarskleuring is precies waar de Japanse traditie van momijigari, het bewust gaan kijken naar herfstblad om draait.

Welke standplaats houdt het blad van 'Bloodgood' het diepst rood?

In ons gematigde klimaat staat Acer palmatum 'Bloodgood' het liefst in de volle zon tot lichte schaduw. Reken op minimaal 5 tot 6 uur licht per dag. In de volle zon wordt de kleur het diepst, maar alleen als de grond vochtig blijft. In een hete, droge tuin of op een schrale plek kies je beter voor lichte schaduw in de namiddag, anders krijgt het blad bruine, verbrande randen.

Belangrijker dan de zon is beschutting tegen wind. De dunne bladeren drogen uit en scheuren op een open hoek, dus zet de boom tegen een muur, haag of grotere plant. Geef water bij de voet en nooit over het blad: druppels op het rode blad in de zon geven vlekken en verbranding.

 

Welke grond en hoeveel water vraagt een Japanse esdoorn 'Bloodgood'?

De ideale bodem is humusrijk, goed doorlatend en licht zuur, met een zuurgraad tussen 5,5 en 6,5. Op zware klei plant je de kluit iets hoger dan het maaiveld en meng je grof zand en bladcompost door het plantgat, zodat water in de winter kan wegzakken. Op droge zandgrond werk je juist extra bladcompost in om vocht vast te houden.

In het eerste jaar geef je bij droogte 10 liter per keer, zodra de bovenste 2 tot 3 centimeter droog aanvoelt. Geef liever in één keer diep dan elke dag een beetje. Vanaf het derde jaar is de boom vrij droogtebestendig en heeft hij alleen bij lange droogte water nodig. In een pot controleer je van april tot september om de twee dagen of de bovenste laag droog is.

Hoe groot wordt Acer palmatum 'Bloodgood' en hoeveel ruimte heeft hij nodig?

De Japanse esdoorn groeit langzaam, 20 tot 40 centimeter per jaar, en wordt in een Nederlandse tuin uiteindelijk 3 tot 5 meter hoog en 2,5 tot 3 meter breed. Of hij als struik of als kleine boom uitgroeit, hangt af van de opkweek.

Voor een gezonde ontwikkeling houd je aan:

• 2,5 tot 3 meter vrije ruimte rondom als solitair, zodat de kroon zich breed kan vormen.

• Minstens 1,5 meter afstand tot een muur of schutting, zodat lucht rond het blad kan circuleren.

• Een pot van minimaal 40 centimeter diep en breed met afwateringsgaten als je hem op het terras houdt.

Heb je weinig ruimte, kijk dan naar een compacte cultivar als 'Shaina' die op ongeveer 1,5 meter blijft. De treurvormen met fijn vederblad, de dissectum-types, blijven ook kleiner maar zijn gevoeliger voor wind.

Waarom snoei je een Japanse esdoorn nooit in het voorjaar en hoe overwintert hij?

Een esdoorn is een bloeder: snoei je in maart of april, wanneer de sapstroom op gang komt, dan blijft de snoeiwond nalopen en verzwakt de boom. Acer palmatum 'Bloodgood' houdt van nature een mooie vorm en heeft nauwelijks snoei nodig. Haal je toch iets weg, doe dat dan in de volle winterrust in december of januari of in augustus als de boom vol in blad staat. Beperk je tot dode, beschadigde of kruisende takken.

In de winter is de boom goed winterhard en hoeft hij niet afgedekt. Het echte risico is niet de vorst maar de late nachtvorst in april en mei, want het blad loopt vroeg uit en jong blad bevriest snel. Bij aangekondigde nachtvorst dek je de kroon tijdelijk af met vliesdoek. Jonge planten geef je de eerste twee winters een mulchlaag van 5 tot 8 centimeter rond de voet, niet tegen de stam aan. Een boom in een pot zet je tegen een muur en wikkel je in jute of noppenfolie, want de wortels bevriezen daar veel sneller dan in de volle grond.

 

Naast welke planten komt 'Bloodgood' het best tot zijn recht?

Onder een Japanse esdoorn is het halfschaduw, dus schaduwminnende bodembedekkers doen het daar goed. Passende buren zijn elfenbloem voor een fijne groene voet, kruipend zenegroen als donkere bodembedekker die het rode blad versterkt en de kerstroos die bloeit als de esdoorn kaal is en zo de winter opvult. 

Veelgestelde vragen over Acer palmatum 'Bloodgood'

Is Acer palmatum 'Bloodgood' giftig voor honden of katten?

Nee, de Japanse esdoorn is niet giftig voor honden of katten. Ook voor kinderen levert het blad geen gevaar op, al is het uiteraard niet bedoeld om te eten.

Verliest een Japanse esdoorn 'Bloodgood' in de winter zijn blad?

Ja, het is een bladverliezende boom die in het najaar al zijn blad laat vallen. Na de bladval blijft de donkere, fijn vertakte takstructuur over, die de boom ook in de winter sierwaarde geeft.

Hoe oud wordt een Japanse esdoorn?

Een goed geplante Japanse esdoorn gaat decennia mee en kan meer dan honderd jaar oud worden. Juist daarom is de plek bij aanplant zo belangrijk, want verplanten wordt na een paar jaar lastig.

Waarom krult of verbrandt het blad in de zomer?

Dat komt bijna altijd door droogte of te felle middagzon in combinatie met droge grond. Geef water bij de wortels in plaats van over het blad. Overweeg lichte schaduw in de namiddag als het probleem elk jaar terugkeert.

Kun je een 'Bloodgood' als bonsai of in een pot houden?

Ja, door de langzame groei is de cultivar geschikt voor een ruime pot en ook voor bonsai. Gebruik een luchtige, licht zure potgrond en een pot met afwateringsgaten. Bescherm de pot in de winter tegen doorvriezen.