elfenbloem (Epimedium) groeigids

Een elfenbloem wordt meestal gekocht om de bloei in april. In het tweede jaar valt die bloei vaak tegen: de bloemstelen zitten weggestopt onder een laag oud, verkleurd blad en je ziet er nauwelijks iets van. Dat ligt zelden aan de standplaats en bijna nooit aan de plant. Het ligt aan het moment waarop dat oude blad eraf gaat. Eén ingreep per jaar, op de goede week, bepaalt of je de bloei ziet of niet. Verder vraagt Epimedium weinig, mits de bodem klopt en de eerste twee jaar goed verlopen.

Waar staat elfenbloem het liefst?

Schaduw tot halfschaduw, het liefst gefilterd licht. Onder bomen met een open kroon die pas laat in het voorjaar dichtgroeien komt de plant het best tot zijn recht, want dan valt er licht op tijdens de bloei en schaduw daarna. Volle zon kan alleen als de grond constant vochtig blijft. Op een droge, zonnige plek verbrandt het blad en blijft de plant klein.

Eenmaal ingeburgerd verdraagt Epimedium droge schaduw, wat maar weinig bloeiende vaste planten doen. Is de plek écht donker en doorworteld, dan is schaduwkruid (Pachysandra terminalis) een zekerder keuze, al levert die geen bloei van betekenis.

 

Welke grondsoort vraagt elfenbloem?

Epimedium hoort bij de berberisfamilie (Berberidaceae) en vraagt om humusrijke, luchtige grond die doorlaat. De zuurgraad is niet kritisch, zolang de grond in de winter niet langdurig nat blijft staan. Op zandgrond meng je flink compost of bladaarde door het plantgat, anders droogt de bovenlaag te snel uit. Op zware klei gaat het juist om afvoer: werk zand en organisch materiaal in, zodat er in februari geen water blijft staan rond de wortelstok.

Een mulchlaag van bladcompost werkt dubbel. Hij houdt vocht vast in de zomer en voedt de bodem zonder dat je hoeft te bemesten.

Hoeveel water heeft elfenbloem nodig?

De eerste twee groeiseizoenen zijn bepalend. In die periode geef je bij droogte consequent water, want de vlezige wortelstok moet eerst een net van wortels vormen voordat hij zelfstandig is. Daarna is de plant droogtetolerant. Onder een grote boom blijft extra water in de zomer wel verstandig, omdat de boomwortels het meeste vocht wegvangen voordat het de bodembedekkers bereikt. Wat de plant niet verdraagt is een natte winter. Staat het water er langdurig, dan rot de wortelstok weg en komt er in het voorjaar niets terug.

Hoeveel planten heb je per vierkante meter nodig?

Reken op zeven tot negen stuks per vierkante meter, ongeveer dertig centimeter uit elkaar. Minder kan, maar dan duurt het jaren voordat het vlak dicht is en heb je in de tussentijd onkruid tussen de planten.

Epimedium breidt zich uit via een kruipende wortelstok en doet dat langzaam en beheerst. Woekeren is geen risico, wat betekent dat je de plantdichtheid vooraf goed moet kiezen in plaats van erop te vertrouwen dat de plant het gat later dichtgroeit. Plant in groepen van vijf of meer per soort. Losse exemplaren vallen weg tussen groter blad.

Wanneer snoei je elfenbloem?

Eind februari, vlak voordat de bloemstelen omhoogkomen. Knip het oude blad dan vlak boven de grond weg, zodat de bloei vrij komt te staan en het nieuwe blad schoon uitloopt.

Ben je een paar weken te laat, dan knip je de bloemknoppen mee en is de bloei voor dat jaar weg. Dat is de meest gemaakte fout bij deze plant. Doe het ook niet in het najaar. Het oude blad beschermt de wortelstok tegen vorst en uitdroging en heeft die functie tot laat in de winter.

Bij bladverliezende soorten zoals Epimedium grandiflorum en Epimedium x youngianum 'Niveum' speelt dit nauwelijks, want het blad is dan al weg. Bij wintergroene soorten als Epimedium x perralchicum 'Frohnleiten', Epimedium x versicolor 'Sulphureum' en Epimedium pinnatum subsp. colchicum is de timing wel bepalend. Kijk dus eerst welke soort je hebt.

Welke planten combineren goed met elfenbloem?

Buren die dezelfde schaduw en bodem verdragen. Ooievaarsbek, in het bijzonder Geranium macrorrhizum, doet het net als elfenbloem goed in droge schaduw onder bomen en vult de zomer op als de bloei van Epimedium voorbij is.

Voor bladcontrast werkt purperklokje (Heuchera) goed, omdat het donkere blad de lichte bloemen van elfenbloem oplicht.

Leliegras vult dezelfde laag met smal, opstaand blad en bloeit juist in de nazomer, waardoor het vak twee bloeimomenten krijgt.

Wat er niet naast hoort is een zonminnende plant voor magere grond als kattenkruid (Nepeta), die precies het tegenovergestelde vraagt.

Veelgestelde vragen

Wanneer snoei je elfenbloem?

Eind februari of begin maart, vlak boven de grond en voordat de bloemstelen verschijnen. Later snoeien kost je de bloei, eerder snoeien haalt de winterbescherming van de wortelstok af. Wie het moment mist, kan beter een jaar overslaan.

Is elfenbloem wintergroen?

Dat verschilt per soort. De meest verkochte typen houden hun blad, andere sterven bovengronds af. Wintergroene soorten verkleuren in de winter vaak brons of roodachtig. Die verkleuring is normaal en geen teken van schade.

Woekert elfenbloem?

Nee. De plant breidt zich langzaam uit via een kruipende wortelstok en blijft goed op zijn plek. Dat maakt hem geschikt tussen andere vaste planten, maar het betekent ook dat je bij aanplant meteen genoeg stuks moet zetten.

Kan elfenbloem in de volle zon staan?

Alleen als de bodem het hele seizoen vochtig blijft, en zelfs dan groeit de plant minder goed dan in schaduw. Op een zonnige, drogere plek verbrandt het blad in de zomer en blijft de plant achter in groei.

Is elfenbloem giftig?

Er zijn geen aanwijzingen dat de plant giftig is voor mensen of huisdieren. Dat is geen vrijbrief om ervan te eten. Bij kinderen of dieren die aan planten knabbelen blijft terughoudendheid verstandig.

Wanneer bloeit elfenbloem?

In april en mei, bij sommige soorten al eind maart. De bloei duurt enkele weken. Daarna is het blad de sierwaarde, en dat blijft bij wintergroene soorten het hele jaar staan.