Alles over Lavatera

Een nieuwe border of een kale hoek in de tuin staat het eerste jaar vaak halfleeg. De meeste vaste planten hebben tijd nodig om volume te maken, en tot die tijd kijk je tegen open grond en een paar losse pollen aan. De lavatera, met de Latijnse naam Lavatera, lost dat in één seizoen op. Het is een snelgroeiende struikmalva die binnen een paar maanden uitgroeit tot een brede struik vol grote, trechtervormige bloemen, en die blijft doorbloeien van de zomer tot de eerste vorst. Daar staat tegenover dat de plant zijn eigen aanpak vraagt qua standplaats, snoei en overwintering. Hieronder lees je waar je de lavatera neerzet, hoeveel zon en water hij nodig heeft, en wanneer je hem snoeit.

Waarom zou je lavatera in je tuin willen?

De kracht van de lavatera is snelheid in combinatie met een lange bloei. Eén plant vult in een seizoen al snel een vierkante meter, en de bloei begint rond juli en houdt aan tot de eerste nachtvorst. Juist wanneer veel vroege zomerbloeiers zijn uitgebloeid, gaat de lavatera door.

De grote roze, witte of paarsrode bloemen zijn een belangrijke nectar- en stuifmeelbron voor bijen, hommels en vlinders, vooral in de nazomer als er minder te halen valt. Door zijn hoogte, tot ongeveer twee meter, werkt de struik ook goed als achtergrond in een border of als losse blikvanger op een zonnige plek.

In een zonnige border combineert de lavatera mooi met planten die dezelfde droge, warme grond waarderen:

• Lavendel zet met zijn strakke, geurende pollen een rustige rand voor de losse struik:
• De verticale aren van de dropplant (Agastache) geven contrast tegen de ronde malvabloemen en trekken nog meer bijen aan.
• Vooraan vult kattenkruid (Nepeta) het laatste gat met een lange, blauwpaarse bloei: 
• Hoeveel zon en welke standplaats heeft lavatera nodig?

De lavatera houdt van warmte en een plek in de volle zon. Een paar richtlijnen:

• Volle zon: minstens zes uur per dag. In halfschaduw bloeit de plant minder rijk en worden de stengels slapper.
• Beschut: de snelle, hoge groei is gevoelig voor wind, dus een plek uit de wind voorkomt afbreken.
• Ruimte: houd ongeveer een meter tussen de planten aan, want de struik waaiert breed uit.

Welke grond en hoeveel water heeft de plant nodig?

Aan de grond stelt de lavatera weinig eisen, zolang het water er goed doorheen zakt:

• Grond: goed doorlatend is het belangrijkst. Natte voeten, zeker in de winter, maken de plant kwetsbaar.
• Niet te rijk: op een te voedzame bodem maakt de lavatera vooral blad en slappe stengels, en juist minder bloemen.
• Water: de eerste weken na het planten regelmatig, daarna alleen bij langere droogte.
• Mest: een gift organische mest na de voorjaarssnoei stimuleert de bloei, meer is niet nodig.

Wanneer en hoe snoei je lavatera?

De lavatera bloeit op jong hout, dus een stevige voorjaarssnoei levert de meeste bloemen op.

• Voorjaar: knip alle takken terug tot ongeveer 30 centimeter zodra de kans op strenge vorst voorbij is. Dit houdt de plant compact en zet hem aan tot bloei.
  
  
• Najaar: kort de langste takken alvast iets in om afbreken door wind en sneeuw te beperken, maar bewaar de echte snoei voor het voorjaar.
  
  
• Tijdens de bloei: knip uitgebloeide bloemen weg om de bloeiperiode te verlengen.

Wil je de struik smaller houden, snoei dan boven een knop die naar binnen wijst. Boven een naar buiten gerichte knop groeit hij juist breder.

Waar moet je bij lavatera op letten?

De lavatera is matig winterhard en gaat doorgaans maar een paar jaar mee. Bescherm de voet in de winter met een laag droog blad of mulch, en snoei pas in het voorjaar zodat de oude takken de plant tegen vorst beschermen. Omdat de struik kortlevend is, is het slim om in de nazomer een paar stekken te nemen, zodat je altijd een jonge plant achter de hand hebt. In koele, natte zomers kan de plant last krijgen van roest, een schimmelziekte. Een open, zonnige standplaats met voldoende luchtcirculatie beperkt dat risico.

Welke soorten lavatera zijn er?

Er zijn zowel eenjarige als kortlevende vaste soorten, allemaal uit de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae):

• Lavatera x clementii 'Barnsley': de bekendste, met bloemen die wit openen en naar zachtroze verkleuren met een rood hart, tot ongeveer twee meter hoog.
  
  
• Lavatera trimestris: een eenjarige soort die je in het voorjaar zaait, met grote witte, roze of paarse bloemen, geschikt voor borders en potten.
  
  
• Lavatera maritima: wat compacter, met lilaroze bloemen en een purper hart, en iets beter winterhard.

Veelgestelde vragen over de lavatera

Is lavatera winterhard?

Lavatera is matig winterhard en kan strenge vorst niet altijd aan.

De plant verdraagt lichte vorst, maar in een strenge winter kan hij afsterven. Bescherm de voet met mulch en snoei pas in het voorjaar. Op een droge plek overwintert hij beter dan op een natte.

Komt lavatera elk jaar terug?

De vaste soorten lopen meestal elk voorjaar opnieuw uit vanuit de verhoute basis, maar de plant is kortlevend.

Reken op een paar goede jaren. Door in de nazomer stekken te nemen houd je de plant in je tuin zonder steeds een nieuwe te hoeven kopen.

Hoe hoog wordt een lavatera?

Afhankelijk van de soort tussen ongeveer één en twee meter.

De struikvormen zoals 'Barnsley' halen vaak twee meter in één tot twee seizoenen. Eenjarige en compacte soorten blijven lager, rond een meter.

Wanneer bloeit lavatera?

Van ongeveer juli tot aan de eerste nachtvorst.

De bloei is lang en aaneengesloten. Het wegknippen van uitgebloeide bloemen rekt de bloeiperiode nog verder op.

Is lavatera giftig?

Nee, de lavatera is niet giftig voor mensen of dieren.

De plant hoort bij de kaasjeskruidfamilie, waarvan verschillende soorten zelfs eetbaar zijn. Daarmee is het een veilige keuze in tuinen met kinderen of huisdieren.