Klimop (Hedera helix) in je tuin

Aan één kant van de schutting groeit de klimop dicht en vol, terwijl de andere kant kaal blijft. Of de bladeren verkleuren geel zonder duidelijke reden. Beide situaties komen vaker voor dan de meeste tuinbezitters verwachten. Met de juiste combinatie van licht, bodem, water en ruimte groeit klimop uit tot een dichte, gezonde beplanting die het hele jaar groen blijft. De oorzaak van de meeste problemen ligt bij precies één van deze factoren. Wie weet hoeveel licht, water en ruimte klimop nodig heeft, voorkomt de meeste problemen voordat ze ontstaan.

Wat is klimop precies?

Klimop, botanisch Hedera helix, behoort tot de wingerdfamilie Araliaceae. De plant is groenblijvend met leerachtige, donkergroene bladeren en groeit via hechtwortels tegen muren, schuttingen en boomstammen omhoog. Klimop bloeit pas na meerdere jaren, met gele bloemschermen in september en oktober, gevolgd door zwarte bessen.

Er bestaan cultivars die niet klimmen. Hedera helix 'Arborescens', ook wel struikklimop genoemd, groeit als een ronde struik van ongeveer 1 meter hoog en bloeit direct. Bonte cultivars zoals Hedera helix 'White Ripple' hebben geel-witte bladtekening.

Hoeveel zon heeft klimop nodig?

Klimop groeit het beste in halfschaduw, met 2 tot 4 uur directe zon per dag. In diepe schaduw, met minder dan 1 uur direct licht, groeit de plant trager maar blijft gezond. In volle zon, met meer dan 6 uur direct licht, kan de plant last krijgen van verbrande bladranden en snellere uitdroging. Bonte cultivars zoals 'White Ripple' hebben met 3 tot 5 uur licht net iets meer zon nodig dan effen groene klimop.

Welke grond is geschikt voor klimop?

Klimop groeit op vrijwel elke grondsoort, van klei tot zand, zolang het water goed kan wegzakken. Op zware kleigrond meng je bij het planten 2 tot 3 emmers compost door de bovenste 20 centimeter, zodat de grond luchtiger wordt. Op zandgrond werk je juist wat extra compost in om vocht langer vast te houden. Een zuurgraad tussen pH 6 en 7,5 is geschikt.

Hoeveel water heeft klimop nodig?

In het eerste jaar geef je 1 tot 2 keer per week een gieter van 5 liter per plant, vooral bij droogte van meer dan 5 dagen. Zodra de wortels zich na dat eerste jaar hebben gevestigd, is regenwater meestal voldoende. Geef dan alleen bij tijdens een droge periode van 3 weken of langer, met 1 gieter per week. Klimop in een pot heeft vaker water nodig: geef water zodra de bovenste 2 centimeter grond droog aanvoelt, wat in de zomer kan oplopen tot 2 à 3 keer per week.

Hoeveel ruimte heeft klimop nodig?

Voor een snelle bedekking van een schutting plant je 3 tot 5 planten per strekkende meter. Bij aanplant tegen een muur houd je 30 centimeter afstand tot de gevel aan, zodat de plant zich eerst kan vestigen. Klimmende Hedera helix kan in meerdere jaren 10 tot 20 meter hoog worden bij voldoende steun. De struikvorm 'Arborescens' blijft rond de 1 meter hoog en 1,5 meter breed.

Wanneer en hoe snoei je klimop?

Snoei klimop in maart of april, vlak voordat de nieuwe groei begint. Gebruik scherp, schoon gereedschap en verwijder eerst dode of kale takken uit het midden. Snoei daarna de buitenste groei terug tot de gewenste omvang. Snoei niet in de nazomer of herfst, de nieuwe scheuten hebben dan geen tijd meer om te verharden voor de winter.

Heeft klimop winterbescherming nodig?

Klimop in de volle grond is winterhard tot ongeveer min 15 graden en heeft meestal geen winterbescherming nodig. Jonge aanplant profiteert wel van een laag mulch van 5 centimeter rond de wortels. Klimop in een pot is gevoeliger voor vorst; wikkel de pot bij temperaturen onder min 10 graden in met vorstdoek of jute.

Wat zijn de meest voorkomende problemen bij klimop?

Geel blad ontstaat meestal door te veel of te weinig water. Bij te veel water blijft de grond drassig en gaan de wortels rotten, verbeter dan de drainage. Bij te weinig water droogt de bovenste grondlaag volledig uit, controleer dit door 2 centimeter grond weg te schrapen.

Spint veroorzaakt fijne witte webben en gele stippen, vooral bij droge lucht en volle zon. Verhoog de luchtvochtigheid en behandel bij aanhoudende aantasting met neemolie.

Wortelrot herken je aan slappe, verkleurende bladeren en een muffe geur bij de wortels. Verwijder de aangetaste wortels en plant de rest in verse, doorlatende grond. Klimop is bovendien licht giftig bij inname, houd hier rekening mee bij kleine kinderen of huisdieren.

Welke planten passen goed bij klimop?

• Schaduwkruid vraagt dezelfde halfschaduw en vochtige grond en vormt samen met klimop een dichte bodembedekking onder bomen.
• Leliegras vraagt vergelijkbaar licht en voegt een andere bladvorm toe aan dezelfde border.
• Lavendel is minder geschikt als combinatie: deze plant heeft juist volle zon en droge, kalkrijke grond nodig. 
• Kattenkruid vraagt om dezelfde reden meer zon dan klimop en combineert beter met andere zonminnende planten. 
• Boerenjasmijn is wel een andere klimmer voor dezelfde schutting, maar bloeit in het voorjaar en vraagt meer zon. 

Veelgestelde vragen over klimop

Is klimop schadelijk voor een muur?

Klimop kan schade veroorzaken aan een gevel als het voegwerk al beschadigd is of als het gebladerte te dicht wordt.

Op een gezonde muur hechten de wortels zich alleen aan het oppervlak. Bij kapot voegwerk kunnen ze dieper doordringen, controleer de muur daarom vooraf op scheuren.

Hoe snel groeit klimop?

Klimop groeit in de eerste 2 jaar vooral wortels en pas daarna zichtbaar sneller in de hoogte.

Reken op 30 tot 50 centimeter groei per jaar in het begin, oplopend tot 1 meter per jaar zodra de plant goed geworteld is.

Is klimop giftig voor huisdieren?

Ja, de bladeren en bessen van klimop zijn licht giftig voor huisdieren en mensen bij inname.

Plant klimop daarom niet binnen bereik van kleine kinderen of huisdieren die aan planten knagen, en verwijder de zwarte bessen als dat een risico vormt.

Waarom krijgt mijn klimop geel blad?

Geel blad komt meestal door te veel of te weinig water, of door een aantasting met spint.

Controleer eerst de vochtigheid van de grond voordat je verder zoekt naar ziekten of plagen, dit is de meest voorkomende oorzaak.

Hoeveel klimopplanten heb ik nodig per strekkende meter schutting?

Voor een snelle, dichte begroeiing plant je 3 tot 5 klimopplanten per strekkende meter.

Bij een lagere plantdichtheid van 1 tot 2 planten per meter duurt het enkele jaren langer voordat de schutting volledig bedekt is.

Kan klimop ook in de volle zon staan?

Klimop kan in volle zon groeien, maar heeft dan meer water nodig om verbranding van de bladranden te voorkomen.

In halfschaduw blijft de plant doorgaans gezonder en compacter dan op een plek met meer dan 6 uur directe zon per dag.

Wanneer is het beste moment om klimop te planten?

Plant klimop bij voorkeur in het najaar, tussen september en november, of in het vroege voorjaar.

In deze periodes is de grond nog vochtig en niet bevroren, waardoor de wortels zich vestigen voordat de zomerdroogte begint.