maagdenpalm (vinca) groei gids

Onder een boom of langs een schutting wil vrijwel niets groeien. Het gras dunt uit, onkruid krijgt vrij spel en na een paar seizoenen kijk je tegen een kale strook aan. Maagdenpalm is een van de weinige planten die zo'n plek wel dichtgroeit en er ook nog in bloeit. Maagdenpalm verzorgen kost daarna nauwelijks tijd, mits je bij het planten de juiste dichtheid en soort kiest. Hieronder staat per onderdeel wat de plant nodig heeft.

Wat voor plant is maagdenpalm precies?

Maagdenpalm hoort tot de familie Apocynaceae en blijft het hele jaar groen. Vinca minor, de kleine maagdenpalm, is inheems in Nederland en België, wordt 10 tot 20 centimeter hoog en bloeit van maart tot mei met blauwviolette bloemen. De naam Vinca komt van het Latijnse vincire, dat binden betekent: de taaie ranken werden vroeger gebruikt om kransen te vlechten.

Twee verschillen bepalen je keuze. Vinca major, de grote maagdenpalm, wordt 30 tot 40 centimeter hoog, groeit harder en staat geregistreerd als potentieel invasief. Bonte cultivars als 'Argenteovariegata' hebben meer licht nodig, terwijl 'Gertrude Jekyll' wit bloeit en een donkere hoek oplicht.

Op deze plekken doet Vinca minor het goed:

• Onder loofbomen en grote heesters, waar gras het opgeeft
• Op een talud of helling, waar de wortels grond vasthouden
• Als vulling tussen struiken in een border
• Langs een noordmuur of schutting
• In een plantvak dat je jarenlang met rust wilt laten

Hoeveel zon heeft maagdenpalm nodig?

Van volle zon tot diepe schaduw groeit deze plant, maar de bloei verschilt sterk. Bij vier tot zes uur licht per dag bloeit Vinca minor uitbundig. In diepe schaduw blijft het blad prima, terwijl het aantal bloemen ruwweg halveert.

In de volle zon droogt de bovengrond juist snel uit en verbrandt het blad bij aanhoudende hitte. Ochtendzon met schaduw in de middag geeft het beste resultaat.

Hoe kun je maagdenpalm verzorgen op zand en op klei?

Normale tuingrond volstaat, mits die licht vochtig blijft en niet plast. Op zand meng je twee emmers compost per vierkante meter door de bovenste 20 centimeter en leg je 3 tot 5 centimeter mulch. Op klei spit je 20 tot 25 centimeter los met een emmer grof zand per vierkante meter, zodat regenwater weg kan.

Bemesten is nauwelijks nodig: een lage dosering organische mestkorrels in maart, een keer per twee jaar.

Hoeveel water heeft maagdenpalm nodig?

Het eerste seizoen geef je 5 tot 10 liter per vierkante meter, een keer per week, tot de planten dichtgroeien. Onder een boom mag dat twee keer per week, want de boomwortels nemen het meeste vocht weg. Daarna heeft een gevestigde mat vrijwel geen water meer nodig. Alleen na drie of meer weken zonder regen geef je 10 liter per vierkante meter.

Hoeveel planten heb je per vierkante meter nodig?

Reken op 9 planten per vierkante meter, of 12 als het snel dicht moet. Langs een pad zijn 7 planten per strekkende meter genoeg. De plantafstand komt daarmee op 20 tot 30 centimeter. Zet de bovenkant van de kluit gelijk met het maaiveld en druk stevig aan. Plant bij voorkeur in september of oktober: de bodem is dan nog warm en de planten hebben een voorsprong op het onkruid.

Wanneer snoei je maagdenpalm, en hoe ver?

Het beste moment is eind maart, vlak voor de nieuwe groei begint. Kort de hele mat terug tot 5 tot 10 centimeter, bij grotere vlakken met een heggenschaar. Dat lijkt rigoureus, maar de plant loopt binnen enkele weken uit en bloeit daarna voller. Snoei je niet, dan verdwijnen de bloemen na een paar jaar onder het oude blad en wordt de mat vanbinnen hol. Wat je niet doet: terugknippen in het najaar, want dan gaat de plant kaal en beschadigd de winter in.

Wat betekent maagdenpalm verzorgen in de winter?

Vinca minor is volledig winterhard en heeft geen bescherming nodig. Het blad blijft groen, al kan het bij strenge vorst tijdelijk bronsbruin verkleuren. Alleen pas geplante exemplaren kunnen in de eerste winter opvriezen. Loop in februari even langs en druk losgekomen kluitjes terug aan.

Wat doe je bij kale plekken of woekering?

Een holle, kale binnenkant komt vrijwel altijd door jarenlang niet snoeien. Maai de mat in maart terug en de plek vult zich in een seizoen. Gele of gevlekte blaadjes wijzen op te natte grond, dus verbeter de afwatering. Groeit de plant te ver door, steek de uitlopers dan aan de rand af met een schep. Vinca wortelt oppervlakkig, dus dat kost weinig moeite. Bij Vinca major is die controle jaarlijks werk, bij Vinca minor eens in de paar jaar.

Welke planten passen bij maagdenpalm?

Combineer met planten die dezelfde halfschaduw waarderen en boven de mat uitkomen. Kerstroos bloeit al voor de maagdenpalm en steekt er bovenuit. Zegge geeft er fijnere structuur bij.

Als hogere achtergrond werken hemelse bamboe, zie  en sneeuwbal, zie  Klimop is als bodembedekker een alternatief, maar geen buurman: die twee gaan elkaar verdringen.

Veelgestelde vragen over maagdenpalm

Woekert maagdenpalm?

Vinca major wel, Vinca minor valt mee. De kleine soort breidt gestaag uit maar blijft goed te sturen.

De uitlopers wortelen waar ze de grond raken, dus de mat groeit vanaf de rand verder. Een keer per jaar de rand afsteken houdt hem binnen het vak.

Blijft maagdenpalm groen in de winter?

Ja, de plant is wintergroen en houdt zijn blad het hele jaar. Bij strenge vorst kan het blad tijdelijk verkleuren.

Dat is geen schade maar een reactie op kou, vergelijkbaar met wat je bij veel wintergroene bodembedekkers ziet. In maart snoei je het verkleurde blad er in een keer af.

Kan maagdenpalm in de volle zon staan?

Dat kan, mits de grond niet uitdroogt. In de volle zon bloeit de plant het rijkst, maar verbrandt het blad sneller.

Zorg dan voor een mulchlaag en geef in droge zomers extra water. Op zandgrond in de volle middagzon is halfschaduw meestal de betere keuze.

Is maagdenpalm giftig?

Ja, alle plantendelen bevatten alkaloïden en zijn licht giftig voor mens en huisdier. Grote hoeveelheden geven maag- en darmklachten.

Het risico is klein, omdat de plant bitter smaakt en dieren er zelden van eten. Draag bij gevoelige huid handschoenen tijdens het snoeien.

Hoe snel groeit maagdenpalm dicht?

Bij 9 planten per vierkante meter duurt het ongeveer twee groeiseizoenen. Bij 12 planten per vierkante meter is dat vaak al na een jaar.

De snelheid hangt sterk af van vocht in het eerste jaar. Op een droge plek onder een boom kan het een seizoen langer duren, ook bij dezelfde plantdichtheid.